Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uruchomiła drugą wersję systemu EIOS (Epidemic Intelligence from Open Sources), który stanowi przełom w globalnym monitorowaniu zagrożeń zdrowia publicznego. System ten wykorzystuje sztuczną inteligencję do automatycznej analizy informacji z otwartych źródeł, umożliwiając szybsze wykrywanie potencjalnych epidemii i pandemii.
Technologiczne fundamenty systemu EIOS 2.0
Nowa wersja systemu została całkowicie przeprojektowana pod kątem zwiększonej skalowalności i integracji zaawansowanych technologii AI. Platforma przetwarza dziesiątki tysięcy artykułów dziennie w czasie niemal rzeczywistym, wykorzystując techniki przetwarzania języka naturalnego (NLP), rozpoznawania encji nazwanych oraz algorytmy uczenia maszynowego. System automatycznie kategoryzuje napływające informacje według tematów, lokalizacji, języków i innych wskaźników kontekstowych, umożliwiając ekspertom zdrowia publicznego skuteczną analizę danych.
Kluczową innowacją jest implementacja najnowszych narzędzi AI, które znacząco usprawniają automatyczną analizę i wykrywanie sygnałów zagrożeń. System może teraz przetwarzać dodatkowe źródła informacji, w tym kanały radiowe, które są automatycznie transkrybowane i tłumaczone na różne języki.
Praktyczne zastosowania w systemach ochrony zdrowia
EIOS 2.0 służy obecnie ponad 110 państwom członkowskim WHO oraz około 30 organizacjom i sieciom na całym świecie jako narzędzie wczesnego ostrzegania przed zagrożeniami zdrowotnymi. Badania przeprowadzone w regionie afrykańskim wykazały, że system osiąga 81% skuteczność w wykrywaniu zdarzeń zdrowia publicznego oraz 47,4% czułość w ich wczesnej identyfikacji.
Ministerstwa zdrowia wykorzystują EIOS do uzupełniania informacji otrzymywanych przez formalne kanały, takie jak laboratoria i szpitale. System umożliwia identyfikację istotnych treści ze stron internetowych, mediów społecznościowych i innych źródeł publicznych w celu wykrycia ważnych wydarzeń zdrowotnych, które następnie mogą być weryfikowane przez odpowiednie instytucje.
W Ameryce, Panamerykańska Organizacja Zdrowia (PAHO) przeprowadziła 105 sesji szkoleniowych w zakresie EIOS w 17 krajach, co doprowadziło do znaczącego wzrostu liczby użytkowników systemu między 2019 a 2023 rokiem. 88% uczestniczących krajów włączyło system EIOS do swoich rutynowych działań nadzorczych w ciągu roku od szkolenia.
Współpraca międzynarodowa i rozwój technologii
System EIOS jest rozwijany w ramach długotrwałej współpracy między WHO a Wspólnym Centrum Badawczym (JRC) Komisji Europejskiej. Hub WHO w Berlinie, utworzony we wrześniu 2021 roku, stanowi centrum technologiczne dla inicjatywy, które od czterech lat systematycznie buduje portfolio projektów mających na celu przyspieszenie wykrywania i reagowania na zagrożenia zdrowotne.
Niemiecka minister zdrowia Nina Warken podkreślała, że lepsze dane, lepsza analityka i lepsze decyzje to klucz do budowania zaufania publicznego w sytuacjach kryzysowych. Komisarz europejski Hadja Lahbib wskazywała na znaczenie współpracy w budowaniu odpornego i lepiej przygotowanego globalnego systemu zdrowia.
System stanowi publiczne dobro oferowane bezpłatnie państwom członkowskim WHO i uprawnionym organizacjom, wraz z szkoleniami i wsparciem społeczności praktyków. WHO opracowało zaktualizowane przewodniki, wielojęzyczne webinaria i kursy online we współpracy z Akademią WHO, aby wspierać użytkowników podczas wdrażania nowej wersji.
